Trong một chiếc bàn phím cơ custom, người dùng thường chú ý nhiều đến switch, plate, case hay PCB, nhưng lại ít để ý đến một chi tiết nhỏ có vai trò rất thực dụng: bo mạch phụ (daughterboard). Đây là bộ phận gắn liền với cổng kết nối của bàn phím, giúp tín hiệu từ dây USB đi vào hệ thống một cách ổn định và an toàn hơn. Dù kích thước nhỏ, daughterboard lại là một phần khá quan trọng trong nhiều thiết kế keyboard hiện đại, đặc biệt ở các kit custom được gia công chỉn chu.
Bo mạch phụ (daughterboard) là gì?
Bo mạch phụ (daughterboard) là một bảng mạch nhỏ, tách rời khỏi PCB chính của bàn phím. Nhiệm vụ của nó là mang cổng USB và làm điểm trung gian để kết nối tín hiệu giữa dây cáp bên ngoài với PCB bên trong. Thay vì gắn cổng USB trực tiếp lên PCB chính, nhiều bàn phím custom đặt cổng này trên một daughterboard riêng.
Có thể hiểu đơn giản rằng daughterboard là một “trạm kết nối” nhỏ dành riêng cho phần kết nối ngoại vi. Nó không tham gia vào việc quét phím hay xử lý tín hiệu như PCB chính, nhưng lại giữ vai trò cầu nối vật lý và điện tử giữa bàn phím với máy tính.
Daughterboard
Vai trò trong keyboard
Vai trò quan trọng nhất của daughterboard là tách cổng USB ra khỏi PCB chính để giảm áp lực cơ học lên toàn bộ hệ thống. Nếu cổng USB được hàn trực tiếp lên PCB, mỗi lần cắm hoặc rút dây đều tạo lực tác động lên bảng mạch chính. Về lâu dài, điều này có thể làm tăng nguy cơ lỏng cổng, nứt mối hàn hoặc ảnh hưởng đến độ bền của PCB.
Khi dùng daughterboard, phần chịu lực này được chuyển sang một module riêng, thường được bắt cố định vào case. Nhờ đó, cổng kết nối vững hơn, còn PCB chính ít bị tác động trực tiếp hơn trong quá trình sử dụng hằng ngày. Đây là một chi tiết nhỏ, nhưng lại thể hiện rõ tư duy thiết kế cơ khí của bàn phím custom: tách những phần dễ chịu lực ra khỏi các bộ phận quan trọng hơn.
Ngoài ra, daughterboard còn giúp việc bố trí cấu trúc bên trong bàn phím linh hoạt hơn. Vì cổng USB không còn phụ thuộc hoàn toàn vào vị trí của PCB chính, nhà thiết kế có thể sắp xếp mounting, plate và PCB tự do hơn mà vẫn giữ được cổng kết nối ở đúng vị trí mong muốn trên case.
Cổng USB trên keyboard
Trong bàn phím cơ hiện đại, cổng USB phổ biến nhất được sử dụng trên daughterboard là cổng USB Type-C (USB-C). So với các chuẩn cũ như Micro-USB hay Mini-USB, USB-C có ưu điểm là cắm hai chiều, chắc chắn hơn và phù hợp hơn với xu hướng thiết bị hiện nay. Trên các bàn phím custom, cổng này thường được đặt ở phía sau case, đôi khi ở giữa, đôi khi lệch trái hoặc lệch phải tùy thiết kế.
Về mặt sử dụng, cổng USB là nơi bàn phím nhận nguồn điện và truyền dữ liệu tới máy tính. Dù nhìn qua chỉ là một chi tiết rất nhỏ, nó lại là điểm tiếp xúc vật lý duy nhất giữa bàn phím và thiết bị bên ngoài. Vì thế, độ chắc chắn của cổng, độ khít với case và cách nó được giữ cố định bên trong đều ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền tổng thể.
Ở những bàn phím không dùng daughterboard, cổng USB thường nằm trực tiếp trên PCB. Thiết kế này đơn giản hơn, nhưng đòi hỏi vị trí PCB phải khớp rất chính xác với khe cắt trên case. Trong khi đó, với bàn phím có daughterboard, cổng USB được đặt trên một module riêng nên việc căn chỉnh thường dễ kiểm soát hơn và ít gây áp lực lên PCB chính hơn.
Cổng USB Type-B (USB-B) và USB Type-C (USB-C)
Kết nối daughterboard với PCB
Daughterboard không hoạt động độc lập, mà cần được nối với PCB chính bằng một sợi dây cáp bên trong bàn phím. Loại thường gặp nhất là cáp JST, tức loại dây nhỏ có đầu cắm chuyên dụng để truyền nguồn và dữ liệu giữa hai bảng mạch. Một đầu dây cắm vào daughterboard, đầu còn lại cắm vào PCB chính, tạo thành đường dẫn tín hiệu hoàn chỉnh từ cổng USB tới hệ thống điều khiển.
Cấu trúc này mang lại hai lợi ích rõ ràng. Thứ nhất, nó giúp PCB chính không cần gắn cứng với vị trí cổng USB, từ đó hỗ trợ tốt hơn cho các kiểu mounting có độ flex. Thứ hai, nếu phần cổng kết nối gặp vấn đề, người dùng có thể kiểm tra hoặc thay thế daughterboard mà không cần can thiệp sâu vào toàn bộ PCB.
Tuy vậy, thiết kế này cũng đòi hỏi sự tương thích giữa daughterboard, dây kết nối và PCB. Vị trí đầu cắm, chiều dây và khoảng trống bên trong case đều phải được tính toán hợp lý. Nếu dây quá căng, quá ngắn hoặc bị chèn ép khi lắp ráp, kết nối có thể thiếu ổn định. Vì vậy, dù daughterboard là một module nhỏ, nó vẫn là một phần cần được thiết kế và lắp đúng cách.
Kết luận
Bo mạch phụ (daughterboard) là module mang cổng USB và làm cầu nối giữa thế giới bên ngoài với PCB bên trong bàn phím. Dù không trực tiếp tạo ra feel hay sound, nó lại đóng vai trò quan trọng trong độ bền, độ ổn định kết nối và sự linh hoạt của cấu trúc keyboard.
Nếu PCB là trung tâm điện tử của bàn phím, thì daughterboard là điểm tiếp xúc đầu tiên giữa hệ thống đó với máy tính. Hiểu về daughterboard sẽ giúp bạn nhìn rõ hơn rằng trong một bản build custom, ngay cả những chi tiết nhỏ nhất cũng đều có lý do tồn tại và đều góp phần tạo nên một chiếc bàn phím hoàn chỉnh.
